Inleiding

Het adviesbureau helpt mensen, bedrijven en organisaties met het vinden van oplossingen voor hun vragen en problemen.  Deze probleemhebbers  zijn onze opdrachtgevers.
De ‘kaartenbak’ van het adviesbureau moet dus gevuld worden met uitdagende, zinvolle aanleidingen voor onderzoek, met problemen, dilemma’s, ontwerpvragen ( beeldend dan wel technisch),  behoefte aan analyse, vragen naar rapporten met aanbevelingen, met nauwkeurige beschrijvingen, enz.
Gelukkig voor ons liggen om ons heen de problemen voor het opscheppen, het zijn  de onderzoekopdrachten voor de leerlingen, onze probleemoplossers.
Het adviesbureau heeft dus een makelaarsfunctie tussen school en samenleving: het brengt opdrachtgevers en opdrachtnemers bij elkaar.
De wereld om de school ligt klaar om geëxploreerd te worden.
Hoe kom je aan een opdrachtgever, een probleemhebbers, aan uitdagende opdrachten?

Inhoud

6 TIPS  vooraf
Belangen van opdrachtgevers: zitten die mensen op ons te wachten?
Beren op de weg bij opdrachtgevers?
Wat moet je in ieder geval weten van een opdrachtgever?

 

6 TIPS  vooraf

  1.  Zet in op meerdere paarden tegelijk.
    Sommige opdrachten komen snel los, anderen hebben een langere rijpingstijd. Om de kans op succes te vergroten is het verstandig met meerdere opdrachtgevers tegelijk aan de praat te komen.
  2. Werk eventueel in tweetallen ( bijvoorbeeld vanuit verschillende vakken).
    Bereid samen bezoeken aan opdrachtgevers voor, ga samen op pad, bespreek de uitwerkingen van opdrachten.
  3. . Zorg voor coördinatie in de school.
    Niets is dodelijker voor het enthousiasme van een opdrachtgever dan benaderd worden door verschillende mensen. Houd elkaar dus op de hoogte.
  4. Zorg voor een goede administratie.
    Als je met meerdere opdrachtgevers en meerdere opdrachten in verschillende stadia van ontwikkeling bezig bent moet je er voor zorgen dat je het overzicht en details houdt. Leg in een (digitaal) systeem telkens je laatste actie vast.
  5. Werk efficiënt.
    Bijvoorbeeld door:
    –  opdrachten te werven die langer houdbaar zijn, dus meerdere jaren achtereen bruikbaar
    –  bij een opdrachtgever meerdere opdrachten weg te zetten
  6. Kom regelmatig bij elkaar om ervaringen uit te wisselen.
    Enthousiaste verhalen peppen je op, eventuele zwarte verhalen geven vaak de troost der herkenning.

 

Belangen van opdrachtgevers: zitten die mensen op ons te wachten?

Wat voor belang zouden eventuele opdrachtgevers erbij hebben om iets voor onze leerlingen te betekenen? Hoe welkom ben je ?
Docenten die opdrachten werven blijken eigenlijk alleen leuke ervaringen te hebben:  met een collega op stap op zoek naar mooi onderwijs, je vak zien werken in de werkelijkheid, ergens komen waar je normaal nooit naar binnen zou stappen, het meedenken  en de oplossingsgerichtheid van opdrachtgevers, enz.
Je kunt natuurlijk bij een eerste gesprek expliciet vragen naar het belang van de opdrachtgever om betrokken te raken bij een dergelijk onderwijsproject.
De belangen van die opdrachtgevers blijken in de praktijk zeer divers, een paar voorbeelden:

  • (lokale) overheden willen jongeren meer betrekken bij beleidsvraagstukken
  • sommige organisaties zoals waterschappen willen graag hun maatschappelijk draagvlak vergroten
  • mensen kunnen plezier in jongeren hebben omdat ze b.v. zelf opgroeiende kinderen hebben voor veel mensen is het leuk om iets te kunnen vertellen over hun werk, ze zijn trots op hun bedrijf
  • organisaties en bedrijven hechten belang aan hun imago, b.v. ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap
  • de voor een opdracht relevante (vervolg)opleiding ziet leerlingen als potentiele studenten; technische bedrijven bijvoorbeeld willen een steentje bijdragen aan het populairder maken van exacte opleidingen
  • aan sommige zaken komen organisaties zelf niet toe, jongeren kunnen dan een rol spelen
  • soms hebben organisaties vragen waarover ze zelf niet genoeg deskundigheid in huis hebben
  • jongeren hebben vaak een frisse, onverwachte kijk op zaken
  • non-profit en/ of ideële organisaties hebben vaak te weinig tijd en menskracht om dingen uit te zoeken of zoeken zinvolle contacten met jongeren als doelgroep

enz., enz. …

Beren op de weg bij opdrachtgevers?

Opdrachtgevers hebben over het algemeen niet zozeer bezwaren, als wel vragen en twijfels.
Bij een eerste contact  kunnen dit soort onduidelijkheden en twijfels weggenomen worden.
De beren blijken meestal teddyberen.
Veel voorkomende vragen/ twijfels:

Slechte ervaringen met stages.
Het meedoen aan dit project  is niet te vergelijken met een stage. Er wordt geen enkele vorm van begeleiding gevraagd, want natuurlijk zijn de school en de docenten daarvoor verantwoordelijk.

Wie is waar verantwoordelijk voor?
Wat van de opdrachtgevers gevraagd wordt is het leveren  van hun vraagstukken in ruwe vorm met daarbij hun wensen en eisen. De docent zorgt voor het didactiseren, het aankleden van de opdracht.
En nogmaals, zoals gezegd,  de opdrachtgever is nooit verantwoordelijk voor de begeleiding van de leerlingen.
De opdrachtgever reageert op een offerte van de leerlingen ( over hoe ze de hulpvraag vertaald hebben naar een onderzoek) en neemt uiteindelijk de resultaten van het onderzoek in ontvangst.

Hoeveel tijd kost het mij?
De opdrachtgever bepaalt dit natuurlijk zelf.
Meedoen aan het project betekent:
–  een gesprek met docenten over mogelijke uitdagende vraagstukken
–  indien de opdracht gekozen wordt door leerlingen, dan zullen ze zich melden bij de opdrachtgever
–  leerlingen zullen op een gegeven moment een onderzoekplan, een offerte hebben opgesteld; de opdrachtgever kan hierop reageren.
– de leerlingen zullen uiteindelijk hun eindresultaten presenteren en overhandigen aan hun opdrachtgever.
Opdrachtgevers beslissen zelf hoeveel leerlingen aan hun opdrachten gaan werken.
Wat een opdrachtgever verder aan tijd wil investeren om het project voor leerlingen levensechter, steviger, spannender te maken ( excursiemogelijkheden, contacten voor interviews, leveren van bronnen, laboratoriumfaciliteiten, enz.) is prachtig maar natuurlijk geen verplichting.

Niveau: is dit niet te moeilijk voor leerlingen?
Veel opdrachtgevers denken dat hun werk en de daarbij behorende  vraagstukken te moeilijk zijn voor leerlingen. Dat is natuurlijk ook vaak het geval, de leerlingen zijn geen afgestudeerde ingenieurs of wetenschappers, het blijft een onderwijsproject. De kunst is om op zoek te gaan naar die vraagstukken die de leerlingen de mogelijkheid geven de werkelijkheid onderzoekbaar te maken. Die blijken altijd te vinden.
Overigens overtreffen de meeste leerlingen zichzelf bij dit soort advieswerk en verrassen ze zowel zichzelf als ook de opdrachtgevers.

Wat moet je in ieder geval weten van een opdrachtgever?

De opdrachtgever
–  het is altijd een persoon met gezicht en naam
–  de organisatie waartoe de opdrachtgever behoort: dit zijn wij, dit doen wij
–  contactgegevens, bereikbaarheid en afspraken over contactmomenten

De opdracht
–  omschrijving van het het probleemgebied/ het dilemma/ de vraag
–  het motief/ belang van de opdrachtgever bij deze opdracht
–  de context/ de aanleiding bij deze opdracht
–  wat de vragen/ wensen/ eisen zijn van de opdrachtgever:
.  de mensen die wij zoeken
.  gewenst eindproduct ( onderzoeksrapport, advies, website, prototype, …?)
.  (de kwaliteit van) te gebruiken methodieken
.  zaken waar expliciet rekening mee moet worden gehouden
–  de periode waarvoorde opdracht geldt ( onbeperkt, of moeten de resultaten voor een bepaalde datum worden aangeleverd)
–    aantal onderzoekers ( maximaal aantal leerlingen/ groepjes aan wie de opdracht gegeven kan worden
–  relevant beeldmateriaal bij deze opdracht

Eventueel wat de opdrachtgever kan bieden
–  faciliteiten
–  orientatie en onderzoeksmogelijkheden
–  beschikbaarheid van expertise/ bronnen/ materialen/ achtergrondinformatie
–  excursiemogelijkheden
–  overlegmomenten
– contacten met andere onderzoekers/ experts

Er is een stramien voor het schrijven van opdrachten gemaakt, samen met enkele voorbeelden. Zie hiervoor deze link.